تجربه بی حس شدن فک بعد از جراحی فک را ممکن است از زبان خیلی افرادی که این جراحی را انجام دادهاند، شنیده باشید. یکی از طبیعی ترین عوارض جراحی های ناحیه فک و دهان همین مورد است و در حالت نرمال و زمان کوتاهی بعد از جراحی جای نگرانی ندارد؛ اما وقتی کمی بیشتر از زمان مورد انتظار طول میکشد طبیعتا نگرانی ها بالا میرود و باید به دنبال درمان آن بود. در این مقاله زیر نظر دکتر فرزانه بلندپروا (متخصص جراحی دهان، فک و صورت) همه آن چه که نیاز است را بررسی خواهیم کرد.
آیا بیحس شدن فک بعد از جراحی طبیعی است؟
در بسیاری از جراحی های دهان و فک، ظاهر شدن مقداری بی حسی بعد از عمل میتواند یک واکنش طبیعی بدن باشد؛ زیرا در حین جراحی، عصب های حسی این ناحیه ممکن است به طور موقت تحت فشار، کشش یا تحریک قرار بگیرند. این وضعیت به معنای آسیب دائمی نیست و در اغلب موارد وقتی عصب به تدریج ترمیم میشود، حس ناحیه فک، لب یا چانه به مرور بازمیگردد. در واقع این مشکل یکی از عوارض جراحی فک میباشد که خیلی زود برطرف میشود. آنچه اهمیت دارد، تشخیص درست علت بی حسی و پیگیری آن توسط پزشک متخصص است.
برای دریافت هر گونه مشاوره در زمینه جراحی فک، فرم زیر را پر کنید:
آیا بیحسی فک بعد از جراحی برای همه اتفاق میافتد؟
خیر، بی حسی بعد از جراحی فک برای همه بیماران رخ نمیدهد و حتی شدت و احتمال آن هم به عوامل مختلفی مانند نوع جراحی، شرایط آناتومیک فک، نزدیکی عصبها به محل جراحی و مهارت جراح بستگی دارد. برخی بیماران هیچ گونه بیحسی را تجربه نمیکنند، در حالی که در برخی دیگر، این حالت به شکل خفیف و گذرا بروز میکند و به مرور زمان برطرف میشود.
بی حسی فک بعد از چه جراحی هایی شایعتر است؟
معمولا بعد از برخی جراحی های خاص که در جدول زیر ذکر کردهایم، بی حسی فک بعد از جراحی رخ میدهد که آن هم بازهای دارد گذراست:
| نوع جراحی | مدت زمان معمول بهبود بی حسی |
|---|---|
| جراحی دندان عقل نهفته | از چند هفته تا چند ماه |
| جراحی ایمپلنت در فک پایین | چند هفته تا حدود ۲ ماه |
| جراحی اصلاحی فک (ارتوگناتیک) | چند ماه تا یک سال |
| جراحی کیست یا ضایعات فکی | بسته به وسعت جراحی، از چند هفته تا چند ماه |
دلایل بی حس شدن فک بعد از جراحی چه مواردی است؟
دلایل مختلفی وجود دارد که باعث بی حسی فک بعد از جراحی میشود اما یک سری دلایل شایع تر هستند و عمدتا اغلب بی حسی ها به خاطر ایجاد آنهاست:
1. تحریک یا کشیدگی عصب حین جراحی
در برخی جراحیها، عصب های حسی به طور مستقیم بریده نمیشوند اما کشیده یا تحریک میشوند که این موضوع میتواند باعث بیحسی موقت شود.
2. فشار به فک به دلیل التهاب یا تورم پس از عمل
ورم داشتن بافتها بعد از جراحی ممکن است به عصب فشار وارد کند و باعث کاهش حس در ناحیه فک، لب یا چانه شود.
3. نزدیکی بیش از حد محل جراحی به مسیر عصب
در برخی افراد، عصب های فک در موقعیت آناتومیک نزدیک تری قرار دارند و همین موضوع ریسک بی حسی را افزایش میدهد.
4. وسعت و پیچیدگی جراحی
هرچه جراحی وسعت جراحی بیشتر و خود جراحی زمانبرتر باشد، احتمال درگیری عصبها نیز بیشتر میشود.
راه های پیشگیری از بی حسی فک بعد از جراحی چیست؟
ما میتوانیم پیش از جراحی اقداماتی انجام دهیم که ریسک اتفاق افتادن بی حس شدن فک را خیلی خیلی پایین میآورند. این موارد شامل:
1. انتخاب جراح متخصص و باتجربه
مهم ترین عامل پیشگیری، انجام جراحی توسط متخصص جراحی دهان، فک و صورت است که شناخت دقیقی از مسیر عصبها دارد، سابقه جراحی های فک زیاد و پیچیده داشته باشد و البته باتجربه و دلسوز باشد. دکتر فرزانه بلندپروا با کلکسیونی از این مزایا به عنوان بهترین جراح فک و صورت در تهران شناخته میشوند.
2. بررسی دقیق تصاویر رادیولوژی قبل از جراحی
تصویربرداری های دقیق به پزشک کمک میکند محل دقیق عصبها را شناسایی کند و برنامه ریزی مناسبی انجام دهد که عصبها سر راه جراحی نباشند.
3. انجام جراحی با تکنیک صحیح و کم تهاجمی
استفاده از روش های اصولی و کم ریسک و نوین میتواند احتمال آسیب عصبی را کاهش دهد.
4. رعایت مراقبت های بعد از جراحی توسط بیمار
پیروی از توصیه های پزشک پس از عمل، نقش مهمی در کاهش التهاب و فشار روی عصبها دارد.
بیشتر بخوانید: هزینه جراحی فک در تهران چقدر است؟
بی حسی موقت فک چقدر طول میکشد؟
مدت زمان بی حسی موقت فک در افراد مختلف متفاوت است اما در اغلب موارد، طی چند هفته تا چند ماه به تدریج کاهش پیدا میکند و حس ناحیه به حالت طبیعی بازمیگردد. سرعت ترمیم عصب به عواملی مانند سن بیمار، شدت درگیری عصب و وضعیت عمومی بدن بستگی دارد و معمولا برای آن صبوری کرد و به طور مداوم در جلسات ویزیت توسط پزشک معاینه شود.
چه زمانی بی حسی فک بعد از جراحی نگران کننده میشود؟
اگر این اتفاقات بیوفتد و مراقبت های بعد از جراحی فک هم جواب ندهد، باید کم کم نگران شد:
- بی حسی بعد از چند ماه اصلا بهتر نشود
- شدت بی حسی به مرور بیشتر شود
- همراه با درد شدید یا سوزش عصبی باشد
- حس گزگز آزار دهنده و مداوم ایجاد کند
- حرکت لب یا چانه دچار مشکل شود
- بی حسی به نواحی بیشتری سرایت کند
در صورت مشاهده این علائم، مراجعه به متخصص جراحی دهان، فک و صورت ضروری است تا با معاینه دقیق و در صورت نیاز تصویربرداری، علت بررسی و روند درمان مناسب تعیین شود.
مشاوره آنلاین پزشکی با دکتر بلندپروا
زمان بندی بازگشت فک به حالت طبیعی بعد از جراحی
بازگشت فک به حالت طبیعی بعد از جراحی یک فرایند تدریجی است و زمان دقیق آن در همه افراد یکسان نیست اما به طور کلی میتوان این روند را در چند بازه زمانی مشخص توضیح داد. در جدول زیر توضیحات را به صورت یکپارچه آوردهایم:
| بازه زمانی پس از جراحی | وضعیت معمول فک و حس ناحیه |
|---|---|
| روزهای اول تا هفته اول | بی حسی معمولا در بیشترین حد خود قرار دارد و همراه با تورم و احساس کرختی است اما این وضعیت طبیعی بوده و هنوز زمان لازم برای شروع ترمیم عصب فراهم نشده است. |
| هفته دوم تا پایان ماه اول | شدت بی حسی به تدریج کمتر میشود و بسیاری از بیماران احساس گزگز یا برگشت خفیف حس را تجربه میکنند که نشانه آغاز روند بهبود عصب است. |
| یک تا سه ماه بعد از جراحی | در این مرحله بی حسی به طور محسوسی کاهش پیدا میکند و حس فک، لب یا چانه به تدریج طبیعیتر میشود، به ویژه اگر آسیب عصبی خفیف بوده باشد. |
| سه تا شش ماه بعد از جراحی | بازگشت حس ادامه دارد و در اغلب موارد فقط بی حسی خفیف یا ناحیهای باقی میماند که نسبت به قبل بسیار کمتر و قابل تحمل تر است. |
| شش ماه تا یک سال | در جراحی های پیچیده تر، روند ترمیم همچنان ادامه دارد و در بسیاری از بیماران، حس ناحیه فک به طور کامل یا نزدیک به حالت طبیعی بازمیگردد. |
در مجموع، بیشتر بی حسی های فک بعد از جراحی موقتی هستند و با صبر، مراقبت صحیح و نظارت پزشک متخصص، فک به حالت طبیعی بازمیگردد اما اگر بی حسی بیش از حد طولانی شود یا تغییری در آن ایجاد نشود، باید تخصصی بررسی شود.
آیا ممکن است بیحسی فکم دائمی شود؟
درصد دائمی شدن بی حسی فک خیلی کم است و در اغلب بیماران چنین اتفاقی رخ نمیدهد. معمولا زمانی بی حسی دائمی میشود که فک آسیب عصبی شدید دیده باشد یا پیگیری درمانی سر موقع انجام نشود. به همین دلیل، باید بیمار هوشیار باشد و در صورت بروز هر گونه تغییری به پزشک مراجعه کند تا هرچه سریعتر مشکلش تشخیص داده شود.
چگونه میشود بیحسی فک بعد از جراحی را سریع تر بهتر کرد؟
در این بخش، به بررسی بهترین و پربازده ترین راه های درمانی برای بی حسی فک بعد از جراحی اشاره میکنیم:
1. پیگیری منظم با متخصص جراحی فک و صورت
معاینه های دورهای به پزشک کمک میکند روند ترمیم عصب را تحت نظر داشته باشد و در صورت نیاز، درمان مناسب را در زمان درست آغاز کند.
2. مصرف دقیق داروها و مکمل های تجویز شده
داروها و ویتامین هایی که توسط پزشک تجویز میشوند، میتوانند به بهبود عملکرد عصب کمک کنند و مصرف خودسرانه یا قطع زود هنگام آنها اصلا توصیه نمیشود.
3. کنترل التهاب و تورم پس از جراحی
کاهش التهاب ناحیه جراحی باعث کم شدن فشار روی عصب میشود و میتواند روند بازگشت حس را سریعتر کند.
4. رعایت کامل مراقبت های بعد از جراحی
پرهیز از فشار دادن فک، جویدن غذاهای سفت (در کل تغذیه مناسب بعد از جراحی فک) و انجام حرکات ناگهانی نقش مهمی در جلوگیری از تشدید بی حسی دارد. مثلا مراقبت باشید که هنگام حرف زدن بعد از جراحی فک، به استخوان فک فشار نیاید.
5. پرهیز از ضربه یا گاز گرفتن ناحیه بی حس
چون حس فک کاهش یافته است، آسیب های ناخواسته ممکن است بدون درد اتفاق بیفتد و روند بهبود را کند کند.
6. صبوری و حفظ آرامش در دوران ترمیم
ترمیم عصب فرآیندی تدریجی است و داشتن آرامش و پیروی از توصیه های پزشکی، بخش مهمی از بهبود سریع تر محسوب میشود.
توصیه های مهم و طلایی دکتر بلندپروا به بیماران
دکتر بلندپروا معمولا این توضیه ها را به همه بیماران خود بعد از جراحی فک دارند و بیماران موظف هستند که برای سلامتی خود با رعایت آنها اهمیت بدهند:
- بی حسی بعد از جراحی را بدون بررسی پزشکی قضاوت نکنید
- از خود درمانی یا مصرف دارو های بدون تجویز پزشک پرهیز کنید
- مراقب گاز گرفتن لب یا گونه در ناحیه بی حس باشید
- مراجعات و ویزیت های بعد از جراحی را جدی بگیرید
- در صورت تغییر یا تشدید علائم، پزشک خود را مطلع کنید
- به بدن خود برای ترمیم فرصت کافی بدهید
جمع بندی
بی حس شدن فک بعد از جراحی در بسیاری از موارد موقتی و قابل برگشت است و با تشخیص درست، پیگیری اصولی و صبر بیمار، بهبود پیدا میکند. اگر این وضعیت شما را نگران کرده یا علائم غیرطبیعی تجربه میکنید، دریافت مشاوره تخصصی اهمیت زیادی دارد. برای بررسی دقیق تر و راهنمایی علمی، میتوانید با دکتر فرزانه بلندپروا، متخصص جراحی دهان، فک و صورت در ارتباط باشید و از مشاوره حرفهای ایشان استفاده کنید.
شماره تماس های مطب: ۰۲۱۸۸۵۱۲۱۳۷ | ۰۹۳۷۶۲۳۷۸۶۷
آدرس مطب: تهران، مطهری، خیابان علی اکبری (پارسا)، خیابان صحاف زاده پلاک ۳۶، طبقه ۳، واحد ۸
